Άρθρα

Εκτύπωση

Οι 10 μεγάλες αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα

Οι 10 μεγάλες αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα

Μπορεί κάλλιστα να ονομαστεί το 2017 «έτος του Προκρούστη», αφού ασφαλισμένοι αλλά και συνταξιούχοι ετοιμάζονται να δουν δραστικές περικοπές στα συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά τους δικαιώματα.

Ο λόγος βέβαια βρίσκεται στην ενεργοποίηση του νόμου Κατρούγκαλου, ο οποίος μπορεί να ψηφίστηκε τον προηγούμενο Μάιο, αλλά ενεργοποιήθηκε από την 1η Ιανουαρίου με αποτέλεσμα να βρεθούν πολλοί με μειωμένες συντάξεις αλλά και αυξήσεις των ασφαλιστικών εισφορών…

Τις μεγάλες αυτές αλλαγές (προς το δυσμενέστερο βέβαια αφού και η τωρινή κυβέρνηση δεν ξέφυγε από τον κανόνα –όπως άλλωστε και όλες οι κυβερνήσεις από το 1990 και εντεύθεν- να μη βλέπει ότι το πρόβλημα ρευστότητας του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης βρίσκεται στη μαύρη-ανασφάλιστη εργασία και όχι στις παροχές του ασφαλιστικού συστήματος) ήρθε να επικαιροποιήσει το ανταριασμένο σύννεφο των εγκυκλίων που εξέδωσε το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης μέσα στις εορταστικές αργίες (ώστε να εξασφαλίσει τη μικρότερη δυνατή δημοσιοποίηση όπως ακριβώς έκαναν και οι προκάτοχοί τους).

Βέβαια το μεγάλο διακύβευμα και συνάμα ο άγνωστος Χ του έτους είναι οι μειώσεις στις συντάξεις που μπορεί τώρα να μην έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί, αλλά η δαμόκλειος σπάθη κρέμεται πάνω από αυτές, και το αν τελικά θα πέσει εξαρτάται από την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Αναφερόμαστε στον περίφημο «κόφτη» που ήδη έχει αποφασιστεί από την κυβέρνηση και έχουν ενημερωθεί προς τούτο οι δανειστές μας, ότι ενδεχόμενη απόκλιση της πορείας των εσόδων θα φέρει ενεργοποίησή του, η οποία θα «κουρέψει» τις καταβαλλόμενες συντάξεις…

Κάτω από αυτά τα δεδομένα όσοι αποχώρησαν από την εργασία τους προκειμένου να λάβουν τη σύνταξή τους μετά την 13η Μαΐου 2016 (ημέρα που τέθηκε σε ισχύ ο νόμος Κατρούγκαλου) έχουν να περιμένουν μεγάλες περικοπές στις συντάξιμες αποδοχές μέσω της κατακρήμνισης των ποσοστών αναπλήρωσης και του υπολογισμού όλων των ετών του ασφαλιστικού τους βίου.

Βέβαια όσοι εξήλθαν νωρίτερα από την 13η Μαΐου 2016 μπορούν να αισθάνονται τυχεροί μέχρι το τέλος του 2018, καθώς αν μέχρι τότε δεν επέλθει η άνοιξη στα οικονομικά του κράτους τότε καθίσταται βέβαιο ότι από την 1η-1-2019 θα δουν δραστικές περικοπές στις υφιστάμενες συντάξεις τους…

Μιλάμε για τον θεσμό της προσωπικής διαφοράς που ήδη πριν ακόμη εφαρμοστεί «τρίζει» και τίθεται υπό αμφισβήτηση από τους δανειστές που πιέζουν να μην καταβληθεί από τώρα, ώστε να κλείσει η μαύρη τρύπα ύψους 4,5 δισ. ευρώ στα δημόσια οικονομικά.

Οι μεγάλοι χαμένοι δεν είναι άλλοι από τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους που καλούνται να πληρώσουν το μάρμαρο της κρίσης του ασφαλιστικού συστήματος.

Αυτή λοιπόν η κατηγορία των ασφαλισμένων (κυρίως όσοι ασφαλίζονται στον ΟΑΕΕ και στο ΕΤΑΑ που ασφαλίζει υγειονομικούς, νομικούς και μηχανικούς) που εδώ και πολλά έτη αγωνίζονται να κρατηθούν και να μη βάλουν λουκέτο (άλλωστε 6 στους 10 δεν πληρώνουν τα ασφάλιστρά τους) λόγω της ακολουθούμενης μνημονιακής πολιτικής, καλούνται να δώσουν χρήματα που δεν διαθέτουν και μάλιστα χωρίς ανταπόδοση (αφού οι συντάξεις με τον νέο τρόπο υπολογισμού μετατρέπονται σε φιλοδωρήματα).

Ολοι λοιπόν αυτοί οι αυτοαπασχολούμενοι δεν θα καταβάλουν πλέον ασφαλιστικές εισφορές στη βάση τεκμαρτών εισοδημάτων, αλλά με βάση το καθαρό φορολογητέο εισόδημά τους.

Η μεγάλη αλλαγή βέβαια αφορά το σύνολο των αποδοχών αφού πλέον θεσπίζεται για την κύρια σύνταξη να σπάει σε δύο κομμάτια: την εθνική και την ανταποδοτική. Η πλήρης εθνική σύνταξη είναι 384 ευρώ μηνιαίως και καταβάλλεται εφόσον έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης.

Οσοι αποχωρούν με 15-20 έτη θα λάβουν εθνική σύνταξη μειωμένη κατά 2% για κάθε έτος που υπολείπεται της 20ετίας και επίσης ποσόν αυστηρά αναλογικό των ετών, μηνών και ημερών ασφάλισης που έχουν.

Ως ανώτατο πλαφόν μείωσης ορίζεται το 30% (δεν ισχύει η επιπλέον μείωση του 10% που προέβλεψε το τρίτο μνημόνιο).

Η απομείωση της εθνικής σύνταξης για όσους έχουν λιγότερα από 20 χρόνια ισχύει και για τους αναπήρους, ενώ το σύστημα πλέον είναι ενιαίο και οι ίδιοι κανόνες εφαρμόζονται και για ελευθεροεπαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.

Με τη βοήθεια λοιπόν του Ενιαίου Δικτύου Συνταξιούχων, σας παρουσιάζουμε τις 10 μεγάλες αλλαγές που έχει φέρει στο ασφαλιστικό σύστημα ο νόμος Κατρούγκαλου και ξεκίνησαν να ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους.

1. Οι νέες συντάξεις θα είναι μειωμένες από 10% έως 30% σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς. Δηλαδή θα αρχίζουν από 400 ευρώ και θα πιάνουν ταβάνι στα 1.200 ευρώ.

Οσοι συνταξιοδοτηθούν εντός του 2017, με τη σύνταξή τους να υπολείπεται κατά 20% και πλέον από τον παλιό τρόπο, θα δικαιούνται το 1/3 της διαφοράς. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2017 θα πρέπει να επανυπολογιστούν 2,6 εκατομμύρια κύριες συντάξεις για να προκύψει η προσωπική διαφορά - την οποία θέλει να καταργήσει το ΔΝΤ.

2. Νέα όρια ηλικίας θα ισχύσουν για 150.000 ασφαλισμένους, που κατοχυρώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέσα στο 2017. Η επιβάρυνση είναι από 3 έως 21 μήνες με μεγάλους χαμένους τις μητέρες ανηλίκων και όσους έβγαιναν με μειωμένη σύνταξη πριν από τα 62.

Oι ρυθμίσεις αυτές ισχύουν για όσους ασφαλισμένους είχαν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης μέχρι το τέλος του 2012, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2013 ισχύει ενιαίο καθεστώς και πλήρης σύνταξη καταβάλλεται στα 67 (ή στα 62 με 40 έτη ασφάλισης).

Για την ταχύτερη έξοδο στη σύνταξη οι ασφαλισμένοι μπορούν να αξιοποιήσουν πλασματικά έτη, όπως ο στρατός και οι σπουδές. Ιδιαίτερα προσεκτικοί πρέπει να είναι όσοι επιλέξουν την πρόωρη συνταξιοδότηση, καθώς επιβάλλεται «πέναλτι» που οδηγεί σε χαμηλότερη σύνταξη.

3. Από 1/1/2017 η εισφορά 20% θα ισχύσει και στο Δημόσιο, καθώς για πρώτη φορά το κράτος θα καταβάλει στον ΕΦΚΑ εισφορά ως εργοδότης.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα συνεχίσουν να καταβάλλουν εισφορά 6,67% όπως όλοι οι μισθωτοί, αλλά οι κρατήσεις θα γίνονται πλέον επί των αποδοχών που λαμβάνουν σήμερα και όχι επί των αποδοχών του Οκτωβρίου 2011, όπως ίσχυε.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν δεν υπάρξει αλλαγή στις ονομαστικές αποδοχές των υπαλλήλων, θα υπάρξει αύξηση της παρακράτησης και κατά συνέπεια μείωση του τελικού ποσού που θα λαμβάνουν κάθε μήνα.

Ειδικότερα, οι υπάλληλοι ΠΕ και ΤΕ με αρκετά χρόνια υπηρεσίας θα δουν μειώσεις έως 20 ευρώ τον μήνα στις καθαρές τους αποδοχές. Αντίθετα, ωφελημένοι από τις νέες κρατήσεις είναι οι υπάλληλοι ΥΕ και ΔΕ, καθώς οι εισφορές τους θα είναι ελαφρώς χαμηλότερες και θα κερδίσουν στον μηνιαίο καθαρό τους μισθό από 1 μέχρι και 20 ευρώ.

4. Η εφαρμογή των νέων πλαφόν και το «κούρεμα» των υψηλών συντάξεων (άνω των 2.000 ευρώ μεικτά για μία κύρια σύνταξη και 3.000 άθροισμα) θα αποφέρει το 2017 43,1 εκατ. από τον ιδιωτικό τομέα και 89,3 εκατ. από τον δημόσιο.

Επίσης μειωμένες θα είναι και οι νέες συντάξεις χηρείας. Η εξοικονόμηση φτάνει σωρευτικά τη διετία 2016-2017 στα 58,7 εκατ. σε δημόσιο (20,1 εκατ.) και ιδιωτικό τομέα (38,6 εκατ.).

5. Μείωση κατά 434 εκατ. ευρώ στο ΕΚΑΣ. Η περικοπή έγινε στις 22/12/2106 με την κατάργηση του ΕΚΑΣ για επιπλέον 240.000 χαμηλοσυνταξιούχους από 1/1/2017, με βάση τα νέα εισοδηματικά κριτήρια.

6. Δημιουργείται από 1/1/2017 ο ΕΦΚΑ (Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης) με ελλείμματα–μαμούθ. Συγκεκριμένα, το 2017, το Ταμείο, όπου εντάσσονται από την 1η Ιανουαρίου 2017 3,5 εκατ. ασφαλισμένοι και 2,6 εκατ. συνταξιούχοι, θα εμφανίσει έλλειμμα 2,9 δισ. ευρώ, το οποίο θα μειωθεί 1,1 δισ. ευρώ ύστερα από πρόσθετες «διορθωτικές» ενέσεις ρευστότητας από τον κρατικό προϋπολογισμό της τάξης του 1,7 δισ. ευρώ.

Τα υπό ένταξη Ταμεία θα πρέπει έως το τέλος Ιανουαρίου 2017 να εκχωρήσουν αυτόματα, με βάση το νέο Ασφαλιστικό, στο υπερταμείο ΕΦΚΑ την κινητή και ακίνητη περιουσία τους αξίας περίπου 16 δισ. ευρώ μαζί με τις υποχρεώσεις (3,5 δισ. ευρώ απλήρωτες συντάξεις + 3,1 δισ. ευρώ οφειλές προς τον ΕΟΠΥΥ) και τις απαιτήσεις έναντι απλήρωτων εισφορών (ληξιπρόθεσμες οφειλές 16,6 δισ. ευρώ).

7. Επιβολή του διπλού ασφαλιστικού χαρατσιού 26,9% επί του εισοδήματος των επαγγελματιών, νυν ασφαλισμένων σε ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ (20% για κύρια σύνταξη και 6,9% για ΕΟΠΥΥ) και του διπλού χαρατσιού 20,9% για τους αγρότες ασφαλισμένους στον ΑΓΑ (14% για κύρια σύνταξη και 6,9% για ΕΟΠΥΥ).

8. Από 1/1/2017 εφαρμόζεται η νομοθεσία του ΕΦΚΑ και αυξάνεται το κόστος εξαγοράς των πλασματικών ετών. Ειδικά για τους δημοσίους υπαλλήλους το κόστος σχεδόν τριπλασιάζεται, καθώς διευρύνεται η βάση υπολογισμού.

Ετσι ένας δημόσιος υπάλληλος θα πρέπει να καταβάλει 300 ευρώ για κάθε μήνα εξαγοράς αντί για 100 που ίσχυε με το προηγούμενο καθεστώς.

9. Περικοπές ύψους 500.000 ευρώ προβλέπονται στα μερίσματα εντός του 2017, αφού φέτος αφαιρέθηκαν 207 εκατ. ευρώ.

Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου, κατά την πρώτη πληρωμή του 2017 που θα πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο, θα δουν το μέρισμά τους στο ύψος που διαμορφώθηκε στις αρχές Ιουλίου.

10. Συνεχίζεται η μεγάλη αφαίμαξη στις επικουρικές συντάξεις. Εγινε ήδη η περικοπή έως 50% στις επικουρικές 260.000 συνταξιούχων.

Για το νέο έτος από τις τσέπες των δικαιούχων επικουρικών θα αφαιρεθούν 233,9 εκατ. ευρώ, τα οποία μαζί με τα φετινά 114,6 εκατομμ. ανεβάζουν τον συνολικό λογαριασμό για τους συνταξιούχους στα 348,5 εκατ. ευρώ.


Τζώρτζης Ρούσσος, efsyn.gr